СТАТУТ
«Валевачоўская сярэдняя школа Чэрвеньскага раёна»
Валевочоўская сярэдняя школа
ГЛАВА 1. АГУЛЬНЫЯ ПАЛАЖЭННІ
1.1. Сапраўдны Статут (далей – Статут) з’яўляецца новай рэдакцыяй Статута дзяржаўнай установы адукацыі «Валевачоўская сярэдняя школа Чэрвеньскага раёна», зарэгістраванага ў Адзіным дзяржаўным рэгістры юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў за № 690341395,
на падставе рашэння Чэрвеньскага раённага выканаўчага камітэта
ад 10.10.2023 № 2503 «Аб зацвярджэнні Статутаў дзяржаўных устаноў адукацыі».
1.2. Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Валевачоўская сярэдняя школа Чэрвеньскага раёна» (далей – установа адукацыі) створана ў адпаведнасці
з Грамадзянскім кодэксам Рэспублікі Беларусь, Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, Палажэннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі суб’ектаў гаспадарання, зацверджаным Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
ад 16.01.2009 № 1 «Аб дзяржаўнай рэгістрацыі і ліквідацыі (спыненні дзейнасці) суб’ектаў гаспадарання», і іншымі актамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь.
1.3. Установа адукацыі функцыянуе з 1955 года як Валевачоўская сярэдняя школа. Рашэннем Чэрвеньскага раённага выканаўчага камітэта
ад 17.03.2005 № 218 перайменавана ў дзяржаўную ўстанову адукацыі «Валевачоўская сярэдняя агульнаадукацыйная школа». Рашэннем Чэрвеньскага раённага выканаўчага камітэта ад 10.08.2011 № 1170 перайменавана ў дзяржаўную ўстанову адукацыі «Валевачоўская сярэдняя школа Чэрвеньскага раёна».
1.4. Установа адукацыі ажыццяўляе сваю дзейнасць у адпаведнасці
з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, Кодэксам Рэспублікі Беларусь
аб адукацыі, Палажэннем аб установе агульнай сярэдняй адукацыі, іншымі актамі заканадаўства, рашэннямі заснавальніка і дзеючым Статутам,забяспечвае выкананне Закона «Аб абароне персанальных дадзеных», Палажэння аб парадку правядзення дзяржаўнай акрэдытацыі
і пацвярджэння дзяржаўнай акрэдытацыі ўстаноў адукацыі, іншых арганізацый, якім у адпаведнасці з заканадаўствам прадстаўлена права ажыццяўляць адукацыйную дзейнасць.
1.5. Установа адукацыі з’яўляецца юрыдычнай асобай
у арганізацыйна-прававой форме ўстановы, асноўнай мэтай дзейнасці якой з’яўляецца ажыццяўленне адукацыйнай дзейнасці і ўдзел у рэалізацыі плана абароны правоў і законных інтарэсаў дзіцяці.
1.6. Установа адукацыі мае ў аператыўным кіраванні адасобленую маёмасць, нясе самастойную адказнасць па сваіх абавязацельствах, можа
ад свайго імя набываць і ажыццяўляць маёмасныя і асабістыя немаёмасныя правы, выконваць абавязкі, быць істцом і адказчыкам у судзе, адкрываць разліковы і іншыя рахункі ў банках і небанкаўскіх крэдытна-фінансавых арганізацыях, мець гербавую пячатку, штампы, фірменныя бланкі са сваёй назвай і іншымі рэквізітамі.
Установа адукацыі вядзе архіўную справу і справаводства ў парадку, вызначаным заканадаўчымі актамі Рэспублікі Беларусь на беларускай
і рускай мовах, забяспечваючы роўнасць беларускай і рускай моў.
1.7. Тып установы адукацыі – установа агульнай сярэдняй адукацыі.
Від установы адукацыі – сярэдняя школа.
- 8. Від установы адукацыі можа быць зменены.
1.9. Рашэнне аб змене віду ўстановы адукацыі прымаецца заснавальнікам па ўласнай ініцыятыве або па ініцыятыве ўстановы адукацыі пры сукупнасці наступных умоў:
абгрунтаванасць неабходнасці змены віду ўстановы адукацыі;
адпаведнасць установы адукацыі крытэрыям заяўляемага віду;
узгодненасць з Чэрвеньскім раённым выканаўчым камітэтам.
1.10. Установа адукацыі забяспечвае атрыманне асноўнай (агульнай сярэдняй) і спецыяльнай адукацыі.
1.11. Назва ўстановы адукацыі:
на беларускай мове:
поўная назва: дзяржаўная ўстанова адукацыі «Валевачоўская сярэдняя школа Чэрвеньскага раёна»;
скарочаная назва: Валевачоўская сярэдняя школа;
на рускай мове:
поўная назва: государственное учреждение образования «Валевачёвская средняя школа Червенского района»;
скарочаная назва: Валевачёвская средняя школа.
1.12. Юрыдычны адрас і месца знаходжання ўстановы адукацыі: 223215, Рэспубліка Беларусь, Мінская вобласць, Чэрвеньскі раён, аг.Валевачы, вул. Школьная, д. 1., тэл.8(01714)53011
электронны адрас:valevachy@cherven.edu.by
адрас сайта ў Інтэрнэце: http://valevachy.cherven.edu.by;
1.13. Заснавальнікам установы адукацыі з’яўляецца Чэрвеньскі раённы выканаўчы камітэт, размешчаны па адрасе: 223232, Рэспубліка Беларусь, Мінская вобласць, г. Чэрвень, пл. Свабоды, д. 1.
1.14. У сваёй дзейнасці ўстанова адукацыі падпарадкоўваецца органу, упаўнаважанаму заснавальнікам, – упраўленню па адукацыі і спорту
Чэрвеньскага раённага выканаўчага камітэта.
1.15. Навучанне ва ўстанове адукацыі ажыццяўляецца на беларускай мове. Вывучэнне беларускай, рускай і адной замежнай мовы (нямецкай)
ва ўстанове адукацыі з’яўляецца абавязковым, за выключэннем асобных катэгорый дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця,
для якіх вывучаемыя мовы вызначаюцца нарматыўнымі прававымі актамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. Абавязковая для вывучэння замежная мова вызначаецца заснавальнікам установы адукацыі, з улікам патрэб дзяржавы і магчымасцей утановы адукацыі.
1.16. Ва ўстанове рэалізуюцца наступныя адукацыйныя праграмы:
адукацыйная праграма пачатковай адукацыі;
адукацыйная праграма базавай адукацыі;
адукацыйная праграма сярэдняй адукацыі.
Могуць рэалізоўвацца наступныя адукацыйныя праграмы:
адукацыйная праграма спецыяльнай адукацыі;
адукацыйная праграма дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі.
Ва ўстанове могуць рэалізуюцца наступныя праграмы выхавання:
праграма выхавання дзяцей, якія маюць патрэбу ў аздараўленні.
1.17. Адукацыйная праграма пачатковай адукацыі, адукацыйная праграма базавай адукацыі рэалізуецца ў дзённай форме атрымання адукацыі. Адукацыйная праграма сярэдняй адукацыі рэалізуецца ў вочнай форме атрымання адукацыі.
1.18. Установа адукацыі адказвае па сваіх абавязацельствах
за грашовыя сродкі, якія знаходзяцца ў яе распараджэнні.
Пры іх недастатковасці субсідыярную адказнасць па яе абавязацельствах нясе ўласнік яе маёмасці.
1.19. Ва ўстанове адукацыі не дапускаюцца стварэнне і дзейнасць палітычных партый, іншых грамадскіх аб’яднанняў, якія маюць палітычныя мэты, а таксама стварэнне, ананімная або іншая супярэчная заканадаўству дзейнасць рэлігійных арганізацый.
1.20. Установа адукацыі ў пытаннях выхавання на падставе пісьмовых заяў навучэнцаў, законных прадстаўнікоў непаўналетніх навучэнцаў
у пазавучэбны час можа ўзаемадзейнічаць з зарэгістраванымі рэлігійнымі арганізацыямі з улікам іх уплыву на фарміраванне духоўных, культурных
і дзяржаўных традыцый беларускага народа. Парадак, умовы, змест
і формы такога ўзаемадзеяння вызначаюцца Урадам Рэспублiкi Беларусь.
1.21. Установа адукацыі падтрымлівае дзейнасць маладзёжных
і дзіцячых грамадскіх арганізацый (аб’яднанняў), якія не супярэчаць заканадаўству Рэспублікі Беларусь.
1.22. Установа адукацыі можа быць абмежавана ў правах толькі
ў выпадках і парадку, прадугледжаных заканадаўчымі актамі.
1.23. Акрэдытацыя і пацвярджэнне акрэдытацыі ўстановы адукацыі ажыццяўляецца ў парадку, устаноўленым актамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь.
1.24. Установа адукацыі можа ажыццяўляць віды дзейнасці,
якія належаць ліцэнзаванню ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 1 верасня 2010 г. № 450 «Аб ліцэнзаванні асобных відаў дзейнасці».
1.25. Для дасягнення сваіх мэтаў і пастаўленых задач установа адукацыі можа ажыццяўляць віды дзейнасці ў адпаведнасці
з Агульнадзяржаўным класіфікатарам Рэспублікі Беларусь АКРБ 005-2011 «Віды эканамічнай дзейнасці», зацверджаным пастановай Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь ад 5 снежня 2011 г. № 85
з наступнымі змяненнямі і дапаўненнямі.
Асноўныя віды дзейнасці:
85200 Пачатковая адукацыя;
85310 Агульная сярэдняя адукацыя;
85600 Дапаможныя адукацыйныя паслугі .
Іншыя віды, якія не супярэчаць заканадаўству Рэспублікі Беларусь.
1.26. Установа адукацыі ва ўстаноўленым дзейнічаючым заканадаўчым парадку мае права ажыццяўляць іншыя віды эканамічнай дзейнасці, якія не супярэчаць заканадаўству, а таксама мэтам і задачам дзейнасці ўстановы адукацыі.
ГЛАВА 2. МЭТЫ І ЗАДАЧЫ ДЗЕЙНАСЦІ ЎСТАНОВЫ АДУКАЦЫІ
2.1. Установа адукацыі з’яўляецца некамерцыйнай арганізацыяй, створанай для дасягнення адукацыйных мэтаў, і не праследуе атрыманне прыбытку ў якасці асноўнай мэты сваёй дзейнасці.
2.2. Установа адукацыі выконвае навучальную, выхаваўчую, інтэлектуальную, сацыяльную і культурную функцыі, накіраваныя
на задавальненне інтарэсаў асобы, грамадства і дзяржавы.
2.3. У сваёй дзейнасці ўстанова адукацыі кіруецца наступнымі прынцыпамі:
прыярытэту адукацыі;
прыярытэту агульначалавечых каштоўнасцей, правоў чалавека, гуманістычнага характару адукацыі;
гарантыі канстытуцыйнага права кожнага на адукацыю, духоўнае, маральнае і фізічнае развіццё;
інклюзіі ў адукацыі, забеспячэння роўнага доступу да атрымання адукацыі для ўсіх навучэнцаў;
абавязковасці агульнай сярэдняй адукацыі;
інтэграцыі ў сусветную адукацыйную прастору пры захаванні
і развіцці традыцый нацыянальнай сістэмы адукацыі;
забеспячэнне ўключэння ў змест адукацыйных праграм асноў ведаў
у галіне аховы акружаючага асяроддзя і прыродакарыстання, бяспекі жыццядзейнасці;
падтрымкі і развіцця адукацыі з улікам задач устойлівага сацыяльна-эканамічнага развіцця дзяржавы;
дзяржаўна-грамадскага характару кіравання адукацыяй;
свецкага характару адукацыі.
2.4. Мэтамі дзейнасці ўстановы адукацыі з’яўляюцца:
рэалізацыя адукацыйных стандартаў агульнай сярэдняй адукацыі;
фарміраванне ведаў, уменняў, навыкаў і кампетэнцый асобы навучэнца;
фарміраванне рознабакова развітай асобы, маральна зрэлай, творчай асобы навучэнца;
развіццё інтэлектуальных, духоўна-маральных, творчых, фізічных,
і прафесійных якасцей асобы навучэнца;
правядзенне даследаванняў у галіне адукацыі, методыкі выкладання
і выхавання.
2.5. Для выканання мэт дзейнасці ўстанова адукацыі рэалізуе наступныя задачы:
ахова жыцця і ўмацаванне фізічнага і псіхічнага здароўя навучэнцаў;
падрыхтоўка выхаванцаў да працягнення навучання;
атрыманне навучэнцамі агульнай сярэдняй адукацыі, ведаў і навыкаў, неабходных у выбары будучай прафесіі;
ажыццяўленне падрыхтоўкі вучняў да паступлення ва ўстановы,
якія забяспечваюць атрыманне адукацыі на ўзроўнях прафесійна-тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай, вышэйшай адукацыі;
развіццё асобы навучэнцаў, іх здольнасцей і схільнасцей;
стварэнне ўмоў, неабходных і дастатковых для рэалізацыі творчага патэнцыялу асобы навучэнцаў;
правядзенне навукова-метадычнай работы, накіраванай
на ўдасканаленне адукацыйнага працэсу;
арганізацыя адукацыйнага працэсу з выкарыстаннем сучасных навукова-тэхнічных сродкаў;
фарміраванне грамадзянскасці, патрыятызму, нацыянальнай самасвядомасці, палітычнай і інфармацыйнай культуры на аснове дзяржаўнай ідэалогіі;
фарміраванне ў навучэнцаў высокіх духоўна-маральных каштоўнасцей, здаровага ладу жыцця, адказнасці, працавітасці, псіхалагічнай, эстэтычнай і экалагічнай культуры;
фарміраванне культуры сямейных адносін, гендэрнай культуры;
правядзенне работы па ўзаемадзеянні з іншымі ўстановамі адукацыі
з мэтай выкарыстання назапашанага прагрэсіўнага вопыту арганізацыі працэсаў навучання і выхавання;
стварэнне ўмоў і магчымасцей для маральна-псіхалагічнай
і сацыяльнай адаптацыі навучэнцаў, садзеянне максімальнай сацыялізацыі
і запатрабаванасці асобы кожнага навучэнца;
аздараўленне.
2.6. Выхаванне грунтуецца на агульначалавечых, гуманістычных каштоўнасцях, культурных і духоўных традыцыях беларускага народа, дзяржаўнай ідэалогіі, адлюстроўвае інтарэсы асобы, грамадства і дзяржавы.
2.7. Установа адукацыі можа ажыццяўляць знешнеэканамічную дзейнасць у адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
ГЛАВА 3. СТРУКТУРА ЎСТАНОВЫ АДУКАЦЫІ
3.1. Установа адукацыі мае ў сваёй структуры наступныя структурныя падраздзяленні: бібліятэка і інш.
3.2. Структурныя падраздзяленні па рашэнні кіраўніка ўстановы адукацыі могуць стварацца як адасобленыя падраздзяленні і ажыццяўляць сваю дзейнасць у адпаведнасці з заканадаўствам, дадзеным Статутам, палажэннем аб адпаведным структурным падраздзяленні,
якое зацвярджаецца кіраўніком установы адукацыі.
3.3. Для арганізацыі выхаваўчага працэсу пры рэалізацыі праграмы выхавання дзяцей, якія маюць патрэбу ў аздараўленні, ва установе адукацыі можа стварацца лагер.
ГЛАВА 4. АРГАНІЗАЦЫЯ АДУКАЦЫЙНАГА ПРАЦЭСУ. ПРАВЫ
І АБАВЯЗКІ ЎДЗЕЛЬНІКАЎ АДУКАЦЫЙНАГА ПРАЦЭСУ
4.1. Удзельнікамі адукацыйнага працэсу з’яўляюцца навучэнцы, законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў, педагагічныя работнікі.
4.2. Установа адукацыі забяспечвае адпаведнасць адукацыі патрабаванням адукацыйнага стандарту агульнай сярэдняй адукацыі, вучэбна-праграмнай дакументацыі адпаведнай адукацыйнай праграмы.
4.3. Адукацыйны працэс пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі арганізуецца па вучэбных гадах. Навучальны год дзеліцца на чвэрці.
4.4. Адукацыйны працэс пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі можа быць арганізаваны:
4.4.1. ва ўстанове адукацыі;
4.4.2. дома;
4.4.3. у арганізацыях аховы здароўя;
4.4.4. у санаторна-курортных і аздараўленчых арганізацыях.
4.5. Прыём (залічэнне) асоб для атрымання агульнай сярэдняй адукацыі ажыццяўляецца ў адпаведнасці з артыкулам 151 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі і ў парадку, вызначаным Палажэннем
аб установе агульнай сярэдняй адукацыі.
Па заяве аднаго з законных прадстаўнікоў непаўналетняй асобы
пры наяўнасці рашэння педагагічнага савета дапускаецца прыём (залічэнне) у 1 клас асобы, якой 6 гадоў спаўняецца ў бягучым навучальным годзе.
4.6. Арганізацыя адукацыйнага працэсу ва ўстанове адукацыі ажыццяўляецца ў адпаведнасці з адукацыйнымі стандартамі, а таксама тыпавым вучэбным планам і вучэбнымі праграмамі, распрацаванымі
і зацверджанымі Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Вучэбны план установы адукацыі распрацоўваецца ў адпаведнасці
з часткай першай пункта 4 артыкула 163 Кодэкса Рэспублікі Беларусь
аб адукацыі, штогод на аснове тыпавога вучэбнага плана, зацверджанага Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь, зацвярджаецца кіраўніком установы адукацыі і ўзгадняецца з заснавальнікам.
4.7. Адукацыйны працэс пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі, адукацыйныя мерапрыемствы, а таксама выхаваўчая работа з навучэнцамі ў пазаўрочны час арганізуецца ў рэжыме шасцідзённага тыдня, які ўключае ў сябе пяцідзённы вучэбны тыдзень
і шосты школьны дзень.
У рэжыме шасцідзённага тыдня могуць праводзіцца факультатыўныя заняткі ў V–XIкласах, грамадска карысная праца ў ІІІ–ХІ класах
і рэалізоўвацца адукацыйныя праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) для вучняў X–XI класаў. У шосты школьны дзень праводзяцца мерапрыемствы па рэалізацыі асноўных напрамкаў выхавання, у тым ліку спартыўна-масавыя, турыстычныя мерапрыемствы, экскурсіі.
Выхаванне ажыццяўляецца ў час гульні, на занятках, вучэбных занятках і ў працэсе выхаваўчай работы ў пазаўрочны час. Выхаваўчая работа з навучэнцамі ажыццяўляецца педагагічнымі работнікамі,
у тым ліку выконваючымі функцыі класнага кіраўніка.
4.8. Адукацыйны працэс пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі ажыццяўляецца ў класах, групах (пры дзяленні класа на групы) або індывідуальна. Парадак дзялення класаў на групы вызначаецца Палажэннем аб установе агульнай сярэдняй адукацыі.
Адукацыйны працэс арганізуецца індывідуальна ў выпадках, калі гэта прадугледжана вучэбна-праграмнай дакументацыяй адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі, а таксама на падставе рашэння кіраўніка ўстановы адукацыі ў адпаведнасці з індывідуальным вучэбным планам. Парадак арганізацыі адукацыйнага працэсу індывідуальна вызначаецца Палажэннем аб установе агульнай сярэдняй адукацыі.
4.9. Вывучэнне вучэбных прадметаў ва ўстанове адукацыі ажыццяўляецца на базавым узроўні.
На II і III ступенях агульнай сярэдняй адукацыі арганізацыя адукацыйнага працэсу пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі можа быць заснавана на дыферэнцыяцыі іх зместу
з улікам адукацыйных патрабаванняў і інтарэсаў, якія прадугледжваюць вывучэнне асобных вучэбных прадметаў на павышаным узроўні.
На III ступені агульнай сярэдняй адукацыі можа быць арганізавана профільнае навучанне з вывучэннем профільных вучэбных прадметаў
на павышаным узроўні і правядзеннем факультатыўных заняткаў,
змест якіх звязаны з вызначаным відам прафесійнай дзейнасці (аграрнай, педагагічнай і іншай).
4.10. Вучні па медыцынскіх і іншых паказчыках могуць быць вызвалены ад вывучэння асобных вучэбных прадметаў. Пералік захворванняў, якія з’яўляюцца медыцынскай падставай для вызвалення вучняў ад вывучэння асобных вучэбных прадметаў, вызначаецца Міністэрствам аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. Іншыя падставы
для вызвалення вучняў ад вывучэння асобных вучэбных прадметаў устанаўліваюцца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь.
4.11. Асноўнай формай арганізацыі адукацыйнага працэсу
пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі з’яўляецца вучэбны занятак, занятак. Да вучэбных заняткаў адносіцца ўрок, назіранне, экскурсія, вучэбна-палявыя зборы, практычныя заняткі
па медыцынскай падрыхтоўцы і іншыя вучэбныя заняткі. Да заняткаў адносяцца заняткі, якія дадаткова праводзяцца да вучэбных заняткаў, факультатыўныя, стымулюючыя і падтрымліваючыя заняткі, карэкцыйныя заняткі (для навучэнцаў з ліку асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця), практычныя заняткі, грамадска карысная праца, заняткі ў адпаведнасці
з рэжымам групы падоўжанага дня, іншыя заняткі.
Парадак арганізацыі заняткаў вызначаецца Палажэннем аб установе агульнай сярэдняй адукацыі
4.12. Пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі па запытах законных прадстаўнікоў вучняў зверх вучэбных гадзін, прадугледжаных вучэбным планам установы адукацыі, могуць праводзіцца стымулюючыя, падтрымліваючыя заняткі, дадатковыя заняткі на платнай аснове на падставе дагавора аб аказанні паслуг пры рэалізацыі адукацыйных праграм на платнай аснове.
4.13. Для навучэнцаў, якія па медыцынскіх паказчыках часова
або пастаянна не могуць наведваць установу адукацыі, ствараюцца ўмовы для засваення зместу адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі дома.
Пералік медыцынскіх паказчыкаў для атрымання агульнай сярэдняй адукацыі дома вызначаецца Міністэрствам аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.
Рашэнне аб напаўняльнасці класаў, у тым ліку класаў сумеснага навучання і выхавання, і колькасці асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця ў іх, акрамя спецыяльных класаў, класаў інтэграванага навучання
і выхавання, прымаецца заснавальнікам установы адукацыі
або ўпаўнаважаным ім органам пры выкананні санітарна-эпідэміялагічных патрабаванняў у частцы ўмоў размяшчэння і рэжыма адукацыйнага працэсу, у тым ліку нормаў плошчы на аднаго вучня ва ўсіх памяшканнях
з прабываннем дзяцей. Пры гэтым напаўняльнасць класаў ва ўстанове адукацыі, за якой замацаваны тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай (тэрытарыяльнай) адзінкі, устанаўліваецца з улікам запатрабаванняў грамадзян Рэспублікі Беларусь, замежных грамадзян
і асоб без грамадзянства, якія маюць роўнае з грамадзянамі Рэспублікі Беларусь права на атрыманне агульнай сярэдняй адукацыі,
якія пражываюць на адпаведнай тэрыторыі.
4.14. Ва ўстанове адукацыі пры арганізацыі інтэграванага навучання
і выхавання могуць стварацца спецыяльныя класы, класы інтэграванага навучання і выхавання для асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця.
Арганізацыя і функцыянаванне пункта спецыяльных класаў, класаў інтэграванага навучання і выхавання для дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця ажыццяўляецца ў адпаведнасці з заканадаўчымі актамі Рэспублікі Беларусь.
Напаўняльнасць спецыяльных класаў, класаў інтэграванага навучання і выхавання вызначаецца ў адпаведнасці з патрабаваннямі напаўняльнасці класаў, якія ўстанаўліваюцца пунктамі 14, 15 і 18 артыкула 273 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі.
4.15. Перавод (накірунак) навучэнцаў у спецыяльныя школы (школы-інтэрнаты) для дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, а таксама
ў спецыяльныя класы (групы) для такіх дзяцей і класы (групы) інтэграванага навучання і выхавання ажыццяўляецца са згоды іх законных прадстаўнікоў на падставе заключэння цэнтра карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі.
4.16. Вучні пры засваенні зместу адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі праходзяць бягучую, прамежкавую і выніковую атэстацыю па вучэбных прадметах.
Пры правядзенні прамежкавай і выніковай атэстацыі ажыццяўляецца ацэнка паводзін вучняў, якая выражаецца наступнымі характарыстыкамі: «прыкладныя», «здавальняючыя», «нездавальняючыя». Крытэрыі ацэнкі паводзін вучняў вызначаюцца Міністэрствам адукацыі.
4.17. Для аказання дапамогі сям’і ў навучанні і выхаванні вучняў, развіцці ў іх творчых здольнасцей ва ўстанове адукацыі могуць адкрывацца групы падоўжанага дня для вучняў І–ІХ класаў, Палажэнне
аб якіх зацвярджаецца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Рашэнне аб напаўняльнасці групы падоўжанага дня ва ўстанове адукацыі прымаецца заснавальнікам.
4.18. Штодзённая колькасць вучэбных заняткаў вызначаецца раскладам, які зацвярджаецца кіраўніком установы адукацыі. Пачатак вучэбных заняткаў, працягласць перапынкаў паміж заняткамі зацвярджаецца кіраўніком установы адукацыі ў адпаведнасці з санітарнымі правіламі і нормамі.
4.19. Арганізацыйна-выхаваўчая работа ажыццяўляецца
ў адпаведнасці з планамі і праграмамі выхавання, якія зацвярджаюцца
ва ўстанове адукацыі.
4.20. Установа адукацыі стварае неабходныя ўмовы для харчавання навучэнцаў. Арганізацыя харчавання навучэнцаў ажыццяўляецца
ў адпаведнасці з заканадаўствам:
4.20.1. харчаванне арганізуецца ў адпаведнасці з патрабаваннямі санітарных нормаў, правілаў і гігіенічных нарматываў па ўстаноўленых нормах харчавання і грашовых нормаў расходаў на харчаванне
для адпаведных катэгорый навучэнцаў. Пры неабходнасці арганізуецца дыетычнае (ашчаджальнае) харчаванне. Нормы харчавання, грашовыя нормы расходаў на харчаванне зацвярджаюцца Урадам Рэспублікі Беларусь або ўпаўнаважаным iм органам;
4.20.2. навучэнцы забяспечваюцца харчаваннем за кошт сродкаў законных прадстаўнікоў навучэнцаў, сродкаў рэспубліканскага
і (або) мясцовых бюджэтаў, іншых крыніц у адпаведнасці з заканадаўствам.
4.21. Карыстанне падручнікамі і вучэбнымі дапаможнікамі навучэнцамі ва ўстанове адукацыі можа быць платнае і бясплатнае. Размер аплаты і парадак яе збірання ўстанаўліваецца Урадам Рэспублікі Беларусь. Бясплатнае карыстанне падручнікамі і вучэбнымі дапаможнікамі вызначаецца артыкулам 39 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі.
Для навучэнцаў са шматдзетных сем’яў плата за карыстанне падручнікамі
і вучэбнымі дапаможнікамі зніжаецца на 50 працэнтаў ад устаноўленай аплаты за карыстанне адпаведнымі падручнікамі і вучэбнымі дапаможнікамі.
4.22. Установа адукацыі пры ажыццяўленні адукацыйнай дзейнасці стварае ўмовы для забеспячэння аховы жыцця і здароўя навучэнцаў
у адпаведнасці з актамі заканадаўства. Медыцынскае абслугоўванне
ва ўстанове адукацыі ажыццяўляецца медыцынскім персаналам установы аховы здароўя «Валевачоўская ўрачэбная амбулаторыя».
4.23. Выяўленне і ўлік дзяцей, якія прызнаны знаходзячыміся
ў сацыяльна небяспечным становішчы, дзяцей, прызнаных патрабуючымі дзяржаўнай абароны, ажыццяўляецца ў адпаведнасці з актамі заканадаўства.
4.24. Транспартнае забеспячэнне навучэнцаў уключае ў сябе прадстаўленне ім ільгот пры праездзе транспартам агульнага карыстання
ў адпаведнасці з актамі заканадаўства, а таксама арганізацыю іх бясплатнай перавозкі ў выпадках, якія прадугледжаны артыкулам 47 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі. Парадак арганізацыі бясплатнай перавозкі навучэнцаў устанаўлены Урадам Рэспублікі Беларусь.
4.25. Сацыяльна-педагагічная падтрымка навучэнцаў і аказанне
ім псіхалагічнай дапамогі ажыццяўляецца ўстановай адукацыі педагогам сацыяльным і педагогам-псіхолагам згодна артыкула 88 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі. Педагог-псіхолаг і педагог сацыяльны ажыццяўляюць сваю дзейнасць у адпаведнасці з заканадаўствам.
4.26. Працоўная дзейнасць навучэнцаў можа ўключаць грамадска карысную працу, сферу сацыяльнай дапамогі, другасную занятасць на базе ўстановы адукацыі (па ўзгадненні з раённым цэнтрам занятасці насельніцтва) і часовае працаўладкаванне ў канікулярны час.
Часовае працаўладкаванне ажыццяўляецца ў адпаведнасці
з Працоўным кодэксам Рэспублікі Беларусь.
4.27. Правы і абавязкі ўстановы адукацыі:
4.27.1. Установа адукацыі ў адпаведнасці з актамі заканадаўства мае права:
ажыццяўляць адукацыйную дзейнасць;
фарміраваць структуру і штатны расклад установы адукацыі;
размяшчаць у глабальнай камп’ютарнай сетцы Інтэрнэт
на афіцыйным сайце звесткі аб персанальным складзе педагагічных работнікаў (пасада служачага, прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку
(калі такое маецца), узровень адукацыі, кваліфікацыі, звесткі аб наяўнасці вучонай ступені, а таксама пры згодзе гэтых асоб і другія звесткі аб іх);
перадаваць функцыі па забеспячэнні дзейнасці дзяржаўнай установе «Чэрвеньскі раённы цэнтр па забеспячэнні дзейнасці бюджэтных арганізацый», створанай Чэрвеньскім раённым выканаўчым камітэтам;
ажыццяўляць дзейнасць, якая прыносіць даходы;
удзельнічаць у навуковай, навукова-тэхнічнай, эксперыментальнай
і інавацыйнай дзейнасці, дзейнасці па навукова-метадычным забеспячэнні адукацыі;
ажыццяўляць праверку сапраўднасці дакумента аб адукацыі шляхам накіравання запыту ў Міністэрства адукацыі аб пацвярджэнні факта
яго выдачы ў выпадку ўзнікнення сумненняў у сапраўднасці дакумента
аб адукацыі, выдадзенага ў Рэспубліцы Беларусь, пры прыёме (залічэнні) асобы для атрымання адукацыі;
уваходзіць у склад асацыяцый (саюзаў) і іншых аб’яднанняў некамерцыйных арганізацый;
ажыццяўляць міжнароднае супрацоўніцтва ў сферы адукацыі.
мець іншыя правы ў адпаведнасці з актамі заканадаўства і дадзеным Статутам.
4.27.2. Установа адукацыі абавязана забяспечваць:
якасць адукацыі;
распрацоўку і зацвярджэнне ва ўстаноўленым парадку структурных элементаў навукова-метадычнага забеспячэння адпаведнай адукацыі,
яго ўдасканаленне;
падбор, прыём на працу і расстаноўку кадраў, павышэнне
іх кваліфікацыі;
захаванне санітарна-эпідэміялагічных патрабаванняў;
стварэнне бяспечных умоў пры арганізацыі адукацыйнага
і выхаваўчага працэсаў;
распрацоўку і прыняцце Правілаў унутранага распарадку
для навучэнцаў, Правілаў унутранага працоўнага распарадку
для работнікаў;
маральнае і матэрыяльнае стымуляванне навучэнцаў, педагагічных
і іншых работнікаў установы адукацыі;
меры сацыяльнай абароны навучэнцаў;
стварэнне неабходных умоў для арганізацыі харчавання
і медыцынскай дапамогі навучэнцам;
удзел у фарміраванні кантрольных лічбаў прыёму;
азнаямленне асоб, законных прадстаўнікоў непаўналетніх асоб
пры прыёме (залічэнні) ва ўстанову адукацыі з пасведчаннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі, дадзеным Статутам, інфармацыяй аб наяўнасці ліцэнзіі
на адукацыйную дзейнасць, сертыфікатам аб дзяржаўнай акрэдытацыі, Правіламі ўнутранага распарадку для навучэнцаў, іншымі лакальнымі прававымі актамі установы, якія змяшчаюць правы і абавязкі навучэнцаў,
а таксама па іх запыце – з вучэбна-праграмнай дакументацыяй;
патранат асоб с асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця на працягу двух гадоў пасля атрымання адукацыі ва ўстанове адукацыі ў адпаведнасці
з Палажэннем аб патранаце асоб с асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, зацверджаным Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь;
садзеянне ўпаўнаважаным дзяржаўным органам у правядзенні кантролю за забеспячэннем якасці адукацыі.
Установа адукацыі абавязана пацвярджаць сваю дзяржаўную акрэдытацыю ў парадку, устаноўленым Кодэксам Рэспублікі Беларусь
аб адукацыі і іншымі заканадаўчымі актамі.
Іншыя правы і абавязкі ўстановы адукацыі ўстанаўліваюцца Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, іншымі актамі заканадаўства і Статутам установы адукацыі.
4.28. Правы i абавязкi навучэнцаў:
4.28.1. Правы навучэнцаў на:
атрыманне адукацыі ў адпаведнасці з адукацыйнымі праграмамі;
перавод у іншую ўстанову адукацыі, якая рэалізуе адукацыйныя праграмы, у парадку ўстаноўленым Урадам Рэспублiкi Беларусь;
навучанне і выхаванне ў адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі ў межах зместу адукацыйнай праграмы па індывідуальным вучэбным плане, індывідуальнай вучэбнай праграме ў выпадках,
якія прадугледжаны Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі;
стварэнне спецыяльных умоў для атрымання адукацыі з улікам асаблівасцей іх псіхафізічнага развіцця, стану здароўя;
павагу чалавечай годнасці, абарону ад усіх формаў фізічнага
і псіхічнага гвалту, жорсткага, грубага або абразлівага абыходжання, знявагі, ахову жыцця і здароўя падчас адукацыйнага працэсу;
бясплатнае псіхолага-медыка-педагагічнае абследаванне
ў дзяржаўных цэнтрах карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі;
бясплатную карэкцыю парушэнняў у фізічным і (або) псіхічным развіцці;
карыстанне падручнікамі (вучэбнымі дапаможнікамі);
бясплатнае карыстанне бібліятэкай, вучэбнай і фізкультурна-спартыўнай базай установы;
атрыманне сацыяльна-педагагічнай падтрымкі і псіхалагічнай падтрымкі з боку спецыялістаў установы адукацыі;
заахвочванне за поспехі у вучэбнай, грамадскай, навуковай, навукова-тэхнічнай, эксперыментальнай, інавацыйнай дзейнасці, за ўдзел
у фізкультурна-аздараўленчых, спартыўна-масавых, спартыўных мерапрыемствах, а таксама ў адукацыйных мерапрыемствах;
удзел у кіраванні ўстановай адукацыі;
удзел у алімпіядах, конкурсах, турнірах, фестывалях, канферэнцыях
і другіх адукацыйных і іншых мерапрыемствах, спартыўна-масавых
і фізкультурна-аздараўленчых мерапрыемствах, грамадскай, навуковай, навукова-тэхнічнай, эксперыментальнай, інавацыйнай, культурнай дзейнасці;
азнаямленне з пасведчаннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі, сапраўдным Статутам, інфармацыяй аб наяўнасці ліцэнзіі на адукацыйную дзейнасць, сертыфікатам аб дзяржаўнай акрэдытацыі, Правіламі ўнутранага распарадку для навучэнцаў, іншымі лакальнымі прававымі актамі,
якія ўтрымліваюць у сабе правы і абавязкі вучняў, а таксама з вучэбна-праграмнай дакументацыяй;
зварот у камісію па вырашэнні канфлікта інтарэсаў педагагічнага работніка ў выпадку ўзнікнення разнагалоссяў паміж удзельнікамі адукацыйных адносін;
удзел у маладзёжных і іншых грамадскіх аб’яднаннях, дзейнасць
якіх не супярэчыць заканадаўству;
атрыманне дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі ў адпаведнасці
з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі і ў парадку, які вызначаецца Палажэннем аб установе дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі;
адпачынак наперапынках, аздараўленне падчас канікулаў;
стварэнне спрыяльных умоў длясамаадукацыі;
аб’ектыўную ацэнку вынікаў вучэбнай дзейнасці;
наведванне стымулюючых і(або) падтрымліваючых заняткаў,
у тым ліку на платнай аснове;
выбар факультатыўных заняткаў у межах устаноўленай вучэбным планам установы адукацыі колькасці гадзін факультатыўных заняткаў
і з улікам максімальнага дапушчальнага аб’ёму вучэбнай нагрузкі на аднаго навучэнца на тыдзень, устаноўленай спецыфічнымі санітарна-эпідэміялагічнымі патрабаваннямі да ўтрымання і эксплуатацыі ўстаноў адукацыі;
вывучэнне асобных вучэбных прадметаў напавышаным узроўні
ўадпаведнасці звучэбным планам установы адукацыі;
засваенне зместу адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых), адукацыйнай праграмы падрыхтоўкі вадзіцеляў механічных транспартных сродкаў, самаходных машын;
забеспячэнне харчаваннем;
транспартнае забеспячэнне;
удзел уорганах вучнёўскага самакіравання;
абарону ад любых супрацьпраўных замахаў.
Іншыя правы навучэнцаў устанаўліваюцца Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, іншымі актамі заканадаўства, дадзеным Статутам,
а таксама лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі ўстановы адукацыі.
4.28.2. Абавязкi навучэнцаў:
выконваць патрабаванні дадзенага Статута, Правілаў унутранага распарадку для навучэнцаў;
быць патрыётамі сваёй краіны, малой радзімы, сваёй установы адукацыі;
добрасумленна іадказна ставіцца да засваення зместу адукацыйных праграм, праграм выхавання;
актыўна ўдзельнічаць у грамадскім жыцці ўстановы адукацыі;
паважаць гонар і годнасць удзельнікаў адукацыйнага працэсу, праяўляць ветлівасць і дабразычлівасць у зносінах з настаўнікамі, другімі ўдзельнікамі адукацыйнага працэсу;
уважліва адносіцца да нацыянальных і рэлігійных пачуццяў усіх удзельнікаў адукацыйнага працэсу;
клапаціцца аб сваім здароўі, імкнуцца да маральнага, духоўнага
і фізічнага развіцця і самаўдасканалення;
не дапускаць дзеянняў, якія супярэчаць другім удзельнікам адукацыйнага працэсу, выконваць іх абавязкі і рэалізоўваць іх права
ў сферы адукацыі;
беражліва адносіцца да маёмасці ўстановы адукацыі, падтрымліваць чысціню і парадак ва ўстанове адукацыі і на яе тэрыторыі;
пры наведванні вучэбных заняткаў навучэнцы абавязаны прытрымлівацца дзелавога стылю адзення, за выключэннем выпадкаў,
якія прадугледжаны санітарна-эпідэміялагічнымі патрабаваннямі. Агульныя патрабаванні да дзелавога стылю ў адзенні навучэнцаў устанаўліваюцца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь;
выконваць патрабаванні па выкарыстанні сродкаў мабільнай сувязі
ў час адукацыйнага працэсу, выконваць правілы паводзін у інтэрнэт-прасторы.
Іншыя абавязкi навучэнцаў устанаўліваюцца Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, Дзяржаўным школьным стандартам, іншымі актамі заканадаўства, дадзеным Статутам, а таксама лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі ўстановы адукацыі.
4.29. Падставай для прыцягнення навучэнца да дысцыплінарнай адказнасці з’яўляюцца супрацьпраўнае, вiноўнае (наўмыснае
або па неасцярожнасці) невыкананне або неналежнае выкананне абавязкаў, ускладзеных на яго актамі заканадаўства, устаноўленымі дакументамі
і іншымі лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі ўстановы адукацыі (дысцыплінарная правіннасць), у выглядзе наступных дзеянняў (бяздзейнасці):
спазненні або неяўкі без уважлівых прычын на вучэбныя заняткі, іншыя формы арганізацыі адукацыйнага працэсу;
парушэння дысцыпліны;
невыканання без уважлівых прычын патрабаванняў педагагічнага работніка, заснаванага на акце заканадаўства;
зневажэння ўдзельнікаў адукацыйнага працэсу;
псавання будынка, збудаванняў, абсталявання або іншай маёмасці ўстановы адукацыі;
распіцця алкагольных напояў, слабаалкагольных напояў, піва, ужывання наркатычных сродкаў, псіхатропных, таксічных і іншых адурманьваючых рэчываў у будынках і на тэрыторыі ўстановы адукацыі альбо з’яўлення ў грамадскіх месцах у стане алкагольнага, наркатычнага
або таксічнага ап’янення;
курэння (ужывання) тытунёвых вырабаў, выкарыстання электронных сістэм курэння, сістэм для ўжывання тытуню ў памяшканнях
і на тэрыторыі ўстановы адукацыі;
іншых супрацьпраўных дзеянняў (бяздзейнасці).
Не прызнаецца дысцыплінарнай правіннасцю дзеянне, якое адпавядае крытэрыям, названым у дадзеным пункце, здзейсненае навучэнцам з ліку асоб з цяжкімі або шматлікімі фізічнымі або псіхічнымі парушэннямі.
За здзяйсненне навучэнцам дысцыплінарнай правіннасці ўстанаўліваецца дысцыплінарная адказнасць, якая выражаецца
ў прымяненні да яго мер дысцыплінарнага спагнання: заўвага, выгавар.
Да дысцыплінарнай адказнасці прыцягваюцца навучэнцы,
якія дасягнулі да моманту здзяйснення дысцыплінарнай правіннасці ўзросту чатырнаццаці гадоў, а навучэнцы з ліку асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця – сямнаццаці гадоў.
Да навучэнца, які здзейсніў дысцыплінарную правіннасць
і які не дасягнуў да моманту яго здзяйснення ўзросту, з якога настае дысцыплінарная адказнасць, а таксама да навучэнца з ліку асоб з цяжкімі
або множнымі фізічнымі або псіхічнымі парушэннямі, які здзейсніў дысцыплінарную правіннасць, могуць прымяняцца меры педагагічнага ўздзеяння (гутарка, абмеркаванне на педагагічным савеце і іншыя меры педагагічнага ўздзеяння), якія не супярэчаць заканадаўству.
Права выбару меры дысцыплінарнага спагнання належыць кіраўніку ўстановы адукацыі. Пры выбары меры дысцыплінарнага спагнання павінны ўлічвацца цяжар дысцыплінарнай правіннасці, прычыны і абставіны,
пры якіх яна здзейснена, папярэднія паводзіны навучэнца.
4.30. Законнымі прадстаўнікамі непаўналетніх навучэнцаў з’яўляюцца іх бацькі, усынавіцелі (удачарыцелі), апекуны.
Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў прадстаўляюць правы і законныя інтарэсы непаўналетніх навучэнцаў у грамадскіх адносінах у сферы адукацыі без спецыяльных паўнамоцтваў.
4.31. Асноўныя правы і абавязкі законных прадстаўнікоў непаўналетніх навучэнцаў:
4.31.1. Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў маюць права на:
азнаямленне з пасведчаннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі, дадзеным Статутам, інфармацыяй аб наяўнасці ліцэнзіі на адукацыйную дзейнасць, сертыфікатам аб дзяржаўнай акрэдытацыі, Правіламі ўнутранага распарадку для навучэнцаў, іншымі лакальнымі прававымі актамі,
якія змяшчаюць правы і абавязкі навучэнцаў, законных прадстаўнікоў непаўналетніх навучэнцаў, а таксама з вучэбна-праграмнай дакументацыяй;
атрыманне інфармацыі аб ходзе і змесце адукацыйнага працэсу, выкарыстоўваемых метадах навучання і выхавання, выніках вучэбнай дзейнасці навучэнцаў у парадку, які вызначаецца кіраўніком установы адукацыі з удзелам органа самакіравання, у які ўваходзяць асобы з ліку законных прадстаўнікоў непаўналетніх навучэнцаў;
удзел у кіраванні ўстановай адукацыі;
абарону правоў і законных інтарэсаў навучэнцаў, уключаючы зварот
у камісію па вырашэнні канфлікту інтарэсаў педагагічнага работніка
ў выпадку ўзнікнення разнагалоссяў паміж удзельнікамі адукацыйных адносін;
атрыманне інфармацыі аб усіх відах абследаванняў (медыцынскіх, псіхалагічных, педагагічных) навучэнцаў.
Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў маюць іншыя правы ў адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі і іншымі актамі заканадаўства.
4.31.2. Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў абавязаны:
забяспечваць умовы для атрымання адукацыі і развіцця навучэнцаў,
у тым ліку для атрымання агульнай сярэдняй адукацыі іх непаўналетнімі дзецьмі, якія пражываюць у Рэспубліцы Беларусь, ва ўстановах адукацыі Рэспублікі Беларусь;
ствараць умовы, неабходныя для вучобы, сацыялізацыі, умацавання здароўя, самаразвіцця і самарэалізацыі асобы дзіцяці;
паважаць гонар і годнасць іншых удзельнікаў адукацыйнага працэсу;
забяспечваць выкананне навучэнцамі, законнымі прадстаўнікамі
якіх яны з’яўляюцца, патрабаванняў дадзенага Статута, Правілаў унутранага распарадку для навучэнцаў, патрабаванняў педагогаў;
падтрымліваць з удзельнікамі адукацыйнага працэсу канструктыўныя і даверлівыя адносіны, узаемадзейнічаць з педагогамі па пытаннях выхавання і навучання дзяцей;
прытрымлівацца этычных прынцыпаў і правілаў паводзін, у тым ліку
ў інтэрнэт-прасторы, паважліва ставіцца да нацыянальных рэлігійных пачуццяў удзельнікаў адукацыйнага працэсу;
знешнім выглядам, паводзінамі, культурай зносін быць дадатным прыкладам для свайго дзіцяці і другіх навучэнцаў;
імкнуцца да павышэння асабістай псіхолага-педагагічнай кампетэнтнасці.
Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў могуць мець іншыя абавязкі ў адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі
і іншымі актамі заканадаўства.
4.32. Да работнікаў установы адукацыi адносяцца педагагічныя работнікі, а таксама іншыя работнікі, якія ажыццяўляюць адміністратыўна-гаспадарчыя, інжынерна-тэхнічныя, вытворчыя і іншыя дапаможныя функцыі.
4.33. Асноўныя правы і абавязкі педагагічных работнікаў:
4.33.1. Педагагічныя работнікі маюць права на:
абарону прафесійнага гонару ігоднасці;
забеспячэнне ўмоў дляажыццяўлення прафесійнай дзейнасці;
забеспячэнне ўмоў дляаховы жыцця іздароўя падчас адукацыйнага
івыхаваўчага працэсаў;
творчую ініцыятыву, свабоду выбару педагагічна абгрунтаваных форм іметадаў навучання івыхавання, вучэбных выданняў ісродкаў навучання івыхавання;
доступ да вучэбна-праграмнай, вучэбна-метадычнай дакументацыі, інфармацыйна-аналітычных матэрыялаў;
удзел уабнаўленні, распрацоўцы івызначэнні структуры ізместу структурных элементаў навукова-метадычнага забеспячэння адукацыі;
удзел унавуковай, навукова-тэхнічнай, эксперыментальнай, інавацыйнай, міжнароднай дзейнасці;
удзел укіраванні ўстановай адукацыі;
павышэнне кваліфікацыі;
маральнае іматэрыяльнае заахвочванне запоспехі ўпедагагічнай, навуковай, навукова-тэхнічнай, эксперыментальнай іінавацыйнай дзейнасці ўсістэме адукацыі;
аб’яднанне ўпрафесійныя саюзы, іншыя грамадскія аб’яднанні, дзейнасць якіх несупярэчыць заканадаўству;
штомесячную кампенсацыю выдаткаў нанабыццё вучэбнай
іметадычнай літаратуры ў парадку і на ўмовах, якiя вызначаюцца Міністэрствам адукацыі Рэспублiкi Беларусь;
бясплатную перавозку да месца працы і назад школьным аўтобусам
па маршруце яго руху ў выпадку адсутнасці аўтамабільных перавозак пасажыраў транспартам агульнага карыстання, якія забяспечваюць прыбыццё педагагічнага работніка да пачатку яго працоўнага дня да месца працы і назад, і пры наяўнасці свабодных пасадачных месцаў у школьным аўтобусе.
Іншыя правы педагагічных работнікаў устанаўліваюцца актамі заканадаўства, дадзеным Статутам і іншымі лакальнымі прававымі актамі ўстановы адукацыі, а таксама працоўнымі або грамадзянска-прававымі дагаворамі.
4.33.2. Педагагічныя работнікі абавязаны:
ажыццяўляць сваю дзейнасць на прафесійным узроўні,
які забяспечвае рэалізацыю адукацыйных праграм, праграм выхавання;
выконваць прававыя, маральныя і этычныя нормы;
паважаць гонар і годнасць вучняў і іншых удзельнікаў адукацыйнага працэсу;
павышаць свой прафесійны ўзровень, праходзіць атэстацыю;
прапагандзіраваць здаровы лад жыцця сярод навучэнцаў;
забяспечыць выкананне спецыяльных умоў, неабходных
для атрымання адукацыі асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця;
праходзіць папярэдні медыцынскі агляд пры паступленні на працу
і перыядычныя медыцынскія агляды ў парадку, якi ўстанаўлiваецца Мiнiстэрствам аховы здароўя па ўзгадненні з Міністэрствам працы
і сацыяльнай абароны Рэспублiкi Беларусь.
Педагагічным работнікам забараняецца выкарыстоўваць адукацыйны
і выхаваўчы працэсы ў палітычных мэтах або для прымушэння навучэнцаў да дзеянняў, якiя супярэчаць Канстытуцыi Рэспублiкi Беларусь i актам заканадаўства.
Педагагічным работнікам забараняецца выкарыстанне асабістых сродкаў мабільнай сувязі ў ходзе адукацыйнага працэсу, за выключэннем выпадкаў узнікнення пагрозы жыццю або здароўю навучэнцаў, работнікаў, іншых экстранных выпадкаў.
Педагагічныя работнікі ўстановы адукацыі не маюць права аказваць платныя кансультацыйныя паслугі па асобных вучэбных прадметах, тэмах, у тым ліку дапамогу ў падрыхтоўцы да ўступных іспытаў (рэпетытарства), навучэнцам, калі гэта прыводзіць да канфлікту інтарэсаў педагагічнага работніка.
Асноўныя патрабаванні, якія прад’яўляюцца да педагагічных работнікаў, вызначаюцца кваліфікацыйнымі даведнікамі, прафесійнымі стандартамі, зацверджанымі ў адпаведнасці з заканадаўствам.
4.34. Дзяржаўны і грамадскі статус педагагічнага работніка вызначае, што педагагічны работнік з’яўляецца ўзорам прафесіяналізму і бездакорнай рэпутацыі. Усе ўдзельнікі адукацыйнага працэсу абавязаны паважаць гонар і годнасць педагагічных работнікаў.
У сваёй дзейнасці педагагічныя работнікі павінны кіравацца наступнымі правіламі:
рэалізоўваць дзяржаўную палітыку ў сферы адукацыі;
будаваць працу на аснове безумоўнай узаемнай павагі годнасці навучэнцаў, іх законных прадстаўнікоў, калег;
добрасумленна і якасна выконваць прафесійныя абавязкі, пастаянна ўдасканальваць свой прафесіяналізм;
фарміраваць у навучэнцаў духоўна-маральныя каштоўнасці, грамадзянскасць, патрыятызм, імкненне да здаровага ладу жыцця;
быць сумленным, шчырым, справядлівым і адкрытым для зносін;
праяўляць добразычлівасць, ветлівасць і тактоўнасць, пазбягаць канфліктаў ва ўзаемаадносінах;
у рамках заканадаўства захоўваць тайну асабіста даверанай інфармацыі;
спрыяць стварэнню пазітыўных узаемаадносін у калектыве навучэнцаў і педагагічным калектыве;
выконваць этычныя прынцыпы і нормы ў медыяпрасторы;
знешнім выглядам, паводзінамі, культурай зносін адпавядаць статусу педагагічнага работніка.
Іншыя абавязкі педагагічных работнікаў устанаўліваюцца заканадаўствам, дадзеным Статутам і іншымі лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі ўстановы адукацыі, а таксама іх працоўнымі
або грамадзянска-прававымі дагаворамі.
4.35. У мэтах урэгулявання разнагалоссяў паміж удзельнікамі адукацыйных адносін у выпадку ўзнікнення канфлікту інтарэсаў педагагічнага работніка ва ўстанове адукацыі ствараецца камісія
па вырашэнні канфлікту інтарэсаў педагагічнага работніка. Рашэнні камісіі па вырашэнні канфлікту інтарэсаў педагагічнага работніка з’яўляюцца абавязкомі для ўсіх удзельнікаў адукацыйнага працэсу.
4.36. Парадак стварэння, арганізацыя работы, прыняцце рашэнняў камісіяй па вырашэнні канфлікту інтарэсаў педагагічнага работніка
і іх выкананне ўстанаўліваецца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь.
4.37. Правы і абавязкі іншых работнікаў установы адукацыі ўстанаўліваюцца актамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь, дадзеным Статутам і іншымі лакальнымі прававымі актамі ўстановы адукацыі,
іх працоўнымі дагаворамі.
4.38. Ва ўстанове адукацыі створаны ўмовы для арганізацыі харчавання педагагічных і іншых работнікаў. Парадак збірання платы
за харчаванне ўстаноўлены Урадам Рэспублікі Беларусь.
ГЛАВА 5. КРЫНІЦЫ І ПАРАДАК ФАРМІРАВАННЯ МАЁМАСЦІ. ФІНАНСАВАЯ І ГАСПАДАРЧАЯ ДЗЕЙНАСЦЬ УСТАНОВЫ АДУКАЦЫІ
5.1. Маёмасць установы адукацыі знаходзіцца ва ўласнасці заснавальніка і належыць установе адукацыі на праве аператыўнага кіравання.
Валоданне, карыстанне і распараджэнне гэтай маёмасцю ўстанова адукацыі ажыццяўляе ў межах устаноўленых заснавальнікам
у адпаведнасці з заканадаўствам.
5.2. Маёмасць установы адукацыі складаюць асноўныя фонды
і абаротныя сродкі, іншыя каштоўнасці, кошт якіх адлюстроўваецца
ў самастойным балансе ўстановы адукацыі.
5.4. Установа адукацыі не мае права без згоды ўласніка адчужаць
або іншым спосабам распараджацца замацаванай за ёй маёмасцю
і маёмасцю, набытай за кошт сродкаў, выдзеленых ёй, калі другое
не ўстаноўлена заканадаўчымі актамі.
5.8. Крыніцамі фінансавання ўстановы адукацыі з’яўляюцца:
маёмасць, перададзеная установе адукацыі заснавальнікам;
даходы, атрыманыя за кошт ажыццяўлення дзейнасці, якая адпавядае мэтам дзейнасці ўстановы адукацыі;
бязвыплатная (спонсаркая) дапамога юрыдычных і фізічных асоб;
іншыя крыніцы, не забароненыя заканадаўствам.
5.5. Матэрыяльна-тэхнічная база ўстановы адукацыі фарміруецца заснавальнікам у адпаведнасці з патрабаваннямі ўстаноўленымі заканадаўствам.
5.6. Фінансаванне ўстановы адукацыі ажыццяўляецца за кошт сродкаў мясцовага бюджэту на аснове дзяржаўных і мясцовых нарматываў фінансавання, вызначаных у разліку на аднаго навучэнца для дадзенага тыпу і віду ўстановы адукацыі. Прыцягненне ўстановай адукацыі дадатковых сродкаў не цягне за сабой зніжэння нарматываў і памераў
яе фінансавання з бюджэту.
5.7. Сродкі, атрыманыя ў выніку ажыццяўлення гаспадарчай дзейнасці, у тым ліку ад аказання паслуг пры рэалізацыі адукацыйных праграм на платнай аснове, паступаюць у самастойнае распараджэнне ўстановы адукацыі, улічваюцца і выдаткоўваюцца ў адпаведнасці
з заканадаўствам.
5.8. Дадатковымі крыніцамі фінансавання ўстановы адукацыі з’яўляюцца:
бюджэтныя сродкі;
сродкі ад дзейнасці, якая прыносіць даходы;
сродкі апякунскага савета;
іншыя крыніцы, не забароненыя заканадаўствам.
5.9. Установа адукацыі можа ажыццяўляць дзейнасць, якая прыносіць даходы ў адпаведнасці з заканадаўствам. У выпадку ажыццяўлення ўстановай адукацыі дзейнасці, якая прыносіць даходы, атрыманыя ад такой дзейнасці даходы і набытая за іх лік маёмасць паступаюць у самастойнае распараджэнне ўстановы адукацыі і улічваюцца на асобным балансе,
калі другое не прадугледжана заканадаўствам.
5.12. Работнікі ўстановы адукацыі і навучэнцы абавязаны беражліва ставіцца да будынка, збудаванняў, абсталявання і іншай маёмасці ўстановы адукацыі, выкарыстанне якой павінна ажыццяўляцца ў адпаведнасці
з прызначэннем маёмасці, санітарнымі нормамі, правіламі і гігіенічнымі нарматывамі.
ГЛАВА 6. ПАРАДАК КІРАВАННЯ ДЗЕЙНАСЦЮ ЎСТАНОВЫ АДУКАЦЫI. СТРУКТУРА І ПАРАДАК ФАРМІРАВАННЯ ОРГАНАЎ КІРАВАННЯ І САМАКІРАВАННЯ
6.1. Кіраванне ўстановай адукацыі ажыццяўляецца ў адпаведнасці
з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, Палажэннем аб установе агульнай сярэдняй адукацыі, іншымі актамі заканадаўства, дадзеным Статутам і будуецца на спалучэнні прынцыпаў адзінаначалля
і самакіравання.
6.2. Працоўныя адносіны ва ўстанове адукацыі рэгулююцца Працоўным Кодэксам Рэспублікі Беларусь, калектыўным дагаворам, працоўным дагаворам (кантрактам), Статутам, Правіламі ўнутранага працоўнага распарадку, службовымі (рабочымі) інструкцыямі работнікаў установы адукацыі, іншымі нарматыўнымі прававымі актамі. Службовыя (рабочыя) інструкцыі работнікаў распрацоўваюцца кіраўнікамі структурных падраздзяленняў і зацвярджаюцца кіраўніком установы адукацыі на аснове тыпавых кваліфікацыйных характарыстык, прафесійнага стандарту.
6.3. Да выключнай кампетэнцыі заснавальніка адносіцца:
прыняцце рашэння аб стварэнні, рэарганізацыі і ліквідацыі ўстановы адукацыі;
зацвярджэнне Статута ўстановы адукацыі, змяненняў
або дапаўненняў, што ўносяцца ў Статут установы адукацыі;
вызначэнне прадмета, мэтаў і задач дзейнасці ўстановы адукацыі;
прызначэнне на пасаду і вызваленне ад пасады кіраўніка ўстановы адукацыі, заключэнне, змяненне, спыненне працоўнага дагавору (кантракта) з кіраўніком установы адукацыі;
ажыццяўленне функцый кантролю за выкарыстаннем і захаванасцю маёмасці.
Заснавальнік рэалізуе іншыя правы і абавязкі, устаноўленыя заканадаўствам і дадзеным Статутам.
6.4. Заснавальнік установы адукацыі забяспечвае абнаўленне
і развіццё матэрыяльна-тэхнічнай базы ўстановы адукацыі.
6.5. Непасрэднае кіраўніцтва ўстановай адукацыі ажыццяўляе
яе кіраўнік, які назначаецца на пасаду і вызваляецца з пасады заснавальнікам обо ўпанаважанай ім асобай (арганізацыяй).
6.6. Кіраўнік установы адукацыі:
дзейнічае ад імя ўстановы адукацыі без даверанасці і нясе адказнасць за вынікі яе дзейнасці;
выдае загады, заключае дагаворы, выдае даверанасці, адкрывае рахункі ў банках у межах сваёй кампетэнцыі;
арганізуе кіраванне вучэбнай, выхаваўчай, навукова-метадычнай працай супрацоўнікаў установы адукацыі;
кіруе работай па інтэграцыі ўстановы адукацыі ў міжнародную адукацыйную і навуковую супольнасць;
зацвярджае структуру i штатны расклад у межах устаноўленай колькасці і расходаў на ўтрыманне;
ажыццяўляе прыём і звальненне педагагічных і іншых работнікаў
па ўзгадненні з упраўленнем па адукацыі і спорту Чэрвеньскага раённага выканаўчага камітэта, зацвярджае іх службовыя (рабочыя) інструкцыі;
рэалізуе іншыя паўнамоцтвы, устаноўленыя актамі заканадаўства
і дадзеным Статутам.
6.7. Усе прызначэнні (вызваленні) на пасады педагагічных работнікаў, якiя ўключаюцца ў штатны расклад установы адукацыі, ажыццяўляюцца па ўзгадненні з упраўленнем па адукацыі і спорту Чэрвеньскага раённага выканаўчага камітэта.
6.8. Кіраўнік установы адукацыі ў дзейнасці па кіраванні ўстановай адукацыі ўзаемадзейнічае з органамі самакіравання ўстановы адукацыі.
6.9. Асноўным органам самакіравання ўстановы адукацыі з’яўляецца педагагічны савет, асноўнай задачай якога з’яўляецца вызначэнне шляхоў рэалізацыі абранага зместу адукацыі (вучэбных планаў, праграм, падручнікаў і іншае) і павышэння метадычнага ўзроўню педагагічных работнікаў.
Узначальвае педагагічны савет кіраўнік установы адукацыі. У склад педагагічнага савета ўваходзяць усе педагагічныя работнікі ўстановы адукацыі.
Дзейнасць педагагiчнага савета ажыццяўляецца ў парадку,
якi вызначаецца Мiнiстэрствам адукацыi Рэспублікі Беларусь.
6.10. Ва ўстанове адукацыі створаны наступныя органы самакіравання: педагагічны савет, апякунскі савет, вучнёўскі савет. Палажэнні аб педагагічным савеце, апякунскім савеце, вучнёўскім савеце зацвярджаюцца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь.
6.11. Ва ўстанове адукацыі створаны орган кіравання: нарада
пры дырэктару.
6.12. Вучнёўскі савет фарміруецца на выбарнай аснове, тэрмінам
на адзін год у колькасці 7 чалавек. Кожны навучэнец мае права выбіраць
і быць выбраным у вучнёўскі савет. Вучнёўскі савет самастойна вызначае сваю структуру, выбірае са свайго складу старшыню вучнёўскага савета.
6.13. Усе органы самакіравання ўстановы адукацыі ствараюцца
і ажыццяўляюць сваю дзейнасць у адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, Палажэннямі, Статутам установы адукацыi.
6.14. Ва ўстанове адукацыі могуць стварацца педагагічныя
і маладзёжныя арганізацыі, аб’яднанні і клубы па інтарэсах,
якія садзейнічаюць удасканаленню адукацыйнага і выхаваўчага працэсаў.
Іх дзейнасць ажыццяўляецца ў адпаведнасці з лакальнымі палажэннямі,
якія не павінны супярэчыць дзеючаму заканадаўству і Статуту ўстановы адукацыі.
6.15. У адпаведнасці з заканадаўствам работнікі ўстановы адукацыі маюць права свабодна аб’ядноўвацца і ўступаць у прафесійныя саюзы. Кіраўніцтва ўстановы адукацыі прызнае створаны ў працоўным калектыве орган прафсаюзаў, іх прафсаюзны камітэт законнымі прадстаўнікамі арганізацыі працоўных установы адукацыі, уступае з імі ў перагаворы, заключае калектыўны дагавор, іншыя пагадненні аб ахове і іншых умовах працы.
ГЛАВА 7. УЛІК, СПРАВАЗДАЧНАСЦЬ І ПАРАДАК КАНТРОЛЮ ЗА ДЗЕЙНАСЦЮ ЎСТАНОВЫ АДУКАЦЫІ
7.1. Установа адукацыі ажыццяўляе аператыўны і бухгалтарскі ўлік вынікаў сваёй дзейнасці, прадстаўляе статыстычную і іншую справаздачнасць ва ўстаноўленым парадку, а таксама аператыўную інфармацыю аб выніках фінансава-гаспадарчай дзейнасці заснавальніку.
7.2. За непрадстаўленне і (або) скажэнне справаздачнасці, парушэнне тэрмінаў яе прадстаўлення службовыя асобы ўстановы адукацыі нясуць адказнасць устаноўленую заканадаўствам.
7.3. Улік у сферы адукацыі вядзецца ў мэтах сістэматычнага аналізу, кантролю за колькаснымі і якаснымі паказчыкамі аб’ектаў уліку. Аб’екты ўліку ў сферы адукацыі вызначаюцца Кодэксам Рэспублікі Беларусь
аб адукацыі.
7.4. Кантроль за дзейнасцю ўстановы адукацыі ажыццяўляецца заснавальнікам і ўпаўнаважанымі дзяржаўнымі органамі ў адпаведнасці
з заканадаўствам аб кантрольнай (надзорнай) дзейнасці.
Рэвізіі фінансава-гаспадарчай дзейнасці ўстановы адукацыі праводзяцца ў парадку, устаноўленым заканадаўствам.
7.5. Дзяржаўныя органы, упаўнаважаныя ажыццяўляць кантроль
за забеспячэннем якасці адукацыі, ажыццяўляюць дзейнасць па праверцы адпаведнасці адукацыйнаму стандарту, вучэбна-праграмнай дакументацыі адукацыйных праграм і іншым патрабаванням, прадугледжаным актамі заканадаўства, адукацыйнай і іншай дзейнасцю ўстановы адукацыі.
7.6. Збор, апрацоўка, аналіз і сістэматызацыя інфармацыі па пытаннях сферы адукацыі ажыццяўляецца згодна Кодэкса Рэспублікі Беларусь
аб адукацыі з улікам абмежаванняў, якія ўстаноўлены заканадаўчымі актамі.
7.7. Установа адукацыі ажыццяўляе самакантроль за забеспячэннем якасці адукацыі – комплексны аналіз адукацыйнай дзейнасці, які ўключае самаправерку, самаацэнку адукацыйнай дзейнасці.
Парадак і перыядычнасць правядзення самакантролю
за забеспячэннем якасці адукацыі зацвярджаюцца кіраўніком установы адукацыі.
ГЛАВА 8. МIЖНАРОДНАЯ ДЗЕЙНАСЦЬ УСТАНОВЫ АДУКАЦЫI
8.1. Установа адукацыі можа ажыццяўляць міжнароднае супрацоўніцтва ў адпаведнасці з актамі заканадаўства на аснове міжнародных пагадненняў і дамоў у галіне адукацыі на прынцыпах незалежнасці, роўнасці, узаемнай выгады, узаемнай павагі і не павінна наносіць шкоду суверэнітэту Рэспублікі Беларусь, нацыянальнай бяспецы
і інтарэсам асобы, грамадства і дзяржавы.
8.2. Міжнароднае супрацоўніцтва ўстанова адукацыі ажыццяўляе згодна заканадаўству Рэспублікі Беларусь.
ГЛАВА 9. РЭАРГАНІЗАЦЫЯ І ЛІКВІДАЦЫЯ ЎСТАНОВЫ АДУКАЦЫІ
9.1. Рэарганізацыя і ліквідацыя ўстановы адукацыі ажыццяўляецца
ў парадку, устаноўленым Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі
і іншымі актамі заканадаўства.
9.2. Рашэнне аб змяненні віду, рэарганізацыі, ліквідацыі ўстановы адукацыі прымаецца заснавальнікам на падставе ацэнкі наступстваў прынятых такіх рашэнняў з улікам колькасці асоб, якія падлягаюць навучанню і выхаванню на ўзроўні агульнай сярэдняй адукацыі
на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі,
і колькасці дзяржаўных устаноў, якія рэалізуюць адукацыйныя праграмы агульнай сярэдняй адукацыі на гэтай тэрыторыі.
9.3. У выпадку спынення дзейнасці ўстановы адукацыі, анулявання, спынення дзеяння спецыяльнага дазволу (ліцэнзіі) на адукацыйную дзейнасць установы адукацыі (па яе адасобленых падраздзяленнях,
у адносінах да адной або некалькіх работ і (або) паслуг, якія складаюць адукацыйную дзейнасць) заснавальнік прымае меры па пераводе навучэнцаў з іх згоды, згоды законных прадстаўнікоў непаўналетніх навучэнцаў у іншыя ўстановы адукацыі, якія рэалізуюць адпаведныя адукацыйныя праграмы, у парадку, які ўстаноўлены Урадам Рэспублікі Беларусь.
ГЛАВА 10. ПАРАДАК УНЯСЕННЯ ЗМЯНЕННЯЎ
АБО ДАПАЎНЕННЯЎ У СТАТУТ
10.1. Змяненні і (або) дапаўненні ў Статут установы адукацыі уносяцца па рашэнні заснавальніка і падлягаюць дзяржаўнай рэгістрацыі
ў парадку устаноўленым Палажэннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі суб’ектаў гаспадарання, зацверджаным Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
ад 16.01.2009 № 1 «Аб дзяржаўнай рэгістрацыі і ліквідацыі (спыненні дзейнасці) суб’ектаў гаспадарання».
10.2. Змяненнi і (або) дапаўненнi, якiя ўносяцца ў Статут установы адукацыі, лічацца зарэгістраванымі з даты прастаўлення штампа на такіх зменах і (або) дапаўненнях і ўнясення запісу аб іх дзяржаўнай рэгістрацыі
ў Адзіны дзяржаўны рэгістр юрыдычных асоб.
разгарнуць » / « згарнуць